Bir tesiste günde kaç kilogram ürün taşındığını bilmek, doğru endüstriyel asansör kapasitesi seçmek için tek başına yeterli değildir. Asansörün saatte kaç taşıma yapması gerektiği, her seferinde taşınan ortalama yük ve bir taşıma çevriminin ne kadar sürdüğü de hesaplanmalıdır. Bu veriler birlikte değerlendirilmediğinde, kapasitesi yüksek bir asansör bile üretim akışındaki beklemeleri önleyemeyebilir.
Bu rehberde endüstriyel asansör kapasite hesabı için kullanılabilecek temel yöntemi, sayısal bir örnekle açıklıyoruz. Buradaki hesap bir ön değerlendirmedir. Nihai seçimde yükün ölçüleri, kabin ve kapı ölçüleri, durak sayısı, kurulum yeri ve çalışma koşulları proje özelinde incelenmelidir.
Kapasite seçimi için hangi veriler gerekir?
Hesaba başlamadan önce aşağıdaki bilgileri toplayın:
- Bir saat veya vardiyada taşınacak palet, makine, kasa ya da ürün adedi
- Her bir taşıma biriminin ortalama ve en yüksek ağırlığı
- Bir seferde birlikte taşınabilecek yük miktarı
- Yükleme ve boşaltma için gereken süre
- Asansörün hizmet vereceği katlar ve bu katlarda yapılacak duraklar
- Bir tam taşıma çevriminin süresi
- Kullanılacak palet, taşıma arabası veya başka bir ekipmanın ağırlığı
Kapasite hesabında yalnızca ürünün ağırlığını kullanmayın. Palet, ambalaj ve kabinle birlikte taşınacak taşıma ekipmanını da toplam yüke ekleyin. Ayrıca en ağır yük ile olağan üretim akışındaki ortalama yükü ayrı ayrı kaydedin.
Saatlik taşıma ihtiyacı nasıl hesaplanır?
İlk adım, taşınacak toplam ağırlığı bulmaktır:
Saatlik taşıma ihtiyacı = Saatte taşınacak yük adedi × Bir yükün toplam ağırlığı
Örneğin bir tesiste saatte 24 palet taşınıyor ve palet başına ürün, ambalaj ve palet toplamı 400 kg geliyorsa:
24 palet × 400 kg = saatte 9.600 kg
Bu sonuç, asansörün her seferinde 9.600 kg taşıması gerektiği anlamına gelmez. Asansör yükü birden fazla seferde taşıyacaktır. Kaç sefer gerektiğini belirlemek için asansörün anma kapasitesiyle birlikte gerçek yükleme biçimini değerlendirin.
Örnek: Saatte 24 palet taşınan tesis
Tesisin saatte 24 palet taşıdığını ve her paletin toplam 400 kg olduğunu varsayalım. Bir seferde ortalama iki palet taşınabiliyorsa, sefer başına gerçek yük 800 kg olur.
Gerekli yüklü sefer sayısı:
24 palet ÷ 2 palet = saatte 12 yüklü sefer
Bu hesabın uygulanabilir olması için iki paletin birlikte kabine sığması, güvenli biçimde yüklenebilmesi ve toplam ağırlığın asansörün izin verilen kapasitesini aşmaması gerekir. Paletlerin birlikte taşınamaması durumunda sefer sayısı artar.
Bir taşıma çevriminin yükleme, yukarı çıkış, boşaltma ve başlangıç katına dönüş dâhil 4 dakika sürdüğünü varsayalım:
60 dakika ÷ 4 dakika = saatte teorik 15 çevrim
Bu örnekte ihtiyaç saatte 12 yüklü sefer, teorik çevrim sayısı ise 15’tir. Ancak bu değer, asansörün her koşulda bu üretim temposunu sürdüreceği anlamına gelmez. Yükleme gecikmesi, yoğun saatlerdeki kuyruk, kat durakları ve tesis içindeki trafik çevrim süresini değiştirebilir. Bu nedenle hesaplanan sonuç, sahada ölçülen gerçek çevrim süresiyle karşılaştırılmalıdır.
Anma kapasitesi ile gerçek taşıma ihtiyacını ayırın
Asansörün anma kapasitesi, taşınmasına izin verilen azami yükü belirtir. Günlük operasyonun sürekli bu sınıra yakın yüklerle yürütüleceğini varsaymak doğru bir seçim yöntemi değildir. Öncelikle gerçek yüklerin ağırlığını ve kabindeki dağılımını belirleyin; ardından sefer başına taşınacak miktarın teknik konfigürasyona uygunluğunu üreticiyle doğrulayın.
Ağırlık kadar yükün kapıdan geçmesi ve kabin içinde yerleşmesi de önemlidir. Uzun bir makine, palet veya taşıma arabası; ağırlık sınırının altında olsa bile kapı açıklığına ya da kabin ölçülerine uymayabilir. Bu nedenle asansör taşıma kapasitesi hesabını yükün ölçülerinden ve izlediği güzergâhtan ayrı düşünmeyin.
Çevrim süresini sahada ölçün
Çevrim süresini yalnızca asansörün dikey hızı üzerinden hesaplamayın. Bir taşımanın toplam süresine şunları dâhil edin:
- Yükün kabine alınması ve sabitlenmesi
- Kabinin hedef kata ulaşması
- Kat kapısının açılması ve yükün boşaltılması
- Kabinin yeni taşıma için uygun kata dönmesi
- Ara katlarda yapılan duraklar ve beklemeler
Ölçümü üretimin sakin olduğu tek bir zaman aralığında değil, yoğun çalışma sırasında da yapın. Örneğin birkaç taşıma boyunca başlangıç ve bitiş saatlerini kaydedip ortalama süreyi hesaplayın. Böylece endüstriyel asansör seçimi sırasında teorik hız yerine tesisin gerçek iş akışına dayanabilirsiniz.
Doğru proje için teklif öncesi hazırlık
Endüstriyel asansör kapasite hesabı için teklif talebinden önce şu bilgileri hazırlayın:
- En ağır yükün ağırlığı ve dış ölçüleri
- Saatlik veya vardiyalık taşıma adedi
- Bir seferde taşınması planlanan yük miktarı
- Palet, kasa ve taşıma arabasının ölçüleri ile ağırlığı
- Hizmet verilecek katlar ve yaklaşık taşıma mesafesi
- Yükleme ve boşaltma yöntemleri
- Kurulum alanının ölçüleri ve mevcut elektrik bilgileri
Bu bilgilerle yalnızca gerekli kapasiteyi değil; kabin ölçülerini, kapı açıklığını, durak düzenini ve tesisin çalışma temposuna uygun konfigürasyonu da değerlendirmek mümkün olur. Maksan Lift’in endüstriyel asansör çözümleri 300–2.000 kg kapasite aralığında sunulmaktadır; uygun seçenek, proje verileri ve çalışma koşulları incelendikten sonra belirlenmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Saatte taşınacak yük adedini bir yükün toplam ağırlığıyla çarparak toplam taşıma ihtiyacını bulun. Ardından bir seferde taşınabilecek gerçek yük miktarına ve ölçülen çevrim süresine göre gereken sefer sayısını hesaplayın.
İkisi de değerlendirilmelidir. Ortalama yük günlük iş akışını gösterirken en ağır yük, seçilecek sistemin taşıma sınırının yeterli olup olmadığını anlamaya yardımcı olur. Palet ve taşıma ekipmanının ağırlığı da hesaba katılmalıdır.
Hayır. Dikey hareket süresinin yanında yükleme, boşaltma, kat durakları ve geri dönüş de toplam çevrimi etkiler. Saatlik taşıma ihtiyacını belirlemek için çevrim süresini tesisin gerçek çalışma koşullarında ölçün.